The Lost Literature of Sosialism - George Watson (kitabdan qeydlər)

Who, after all, has read H.G. Wells’s Anticipations of 1902, which in its last pages calls on a socialist utopia to destroy the ‘grey confusion’ of democracy through a world state governed by a self-appointed white elite that would purify mankind by exterminating the dark races? Wells’s aim was efficiency, in a tradition of socialist genocide and white-supremacy doctrines spanning two centuries; as Michael Coren implied in The Invisible Man in 1903, he was part of a long tradition. ‘The world is a world, not a charitable institution’, Wells wrote grimly in his concluding pages, demanding genocide. When Hitler called his movement National Socialism the title was widely condemned by German socialist parties as a deceitful manoeuvre secretly inspired by high finance, but its racial policies, for good reason, were not seen as unsocialist. The real objection to communist ideas, Hitler once told a confidant, is that ‘basically they are not socialist’, since they create mere herds without individual life.

Ey ata, ey ana, biz günahkarıq! (kitabdan qeydlər)

Avropadan qayıdan şəxs əgər sosioloq və ya psixoloq, yaxud filosof və ya tərcüməçidirsə, bir modernist, mütərəqqi və inqilabçı ziyalı kimi özünün elmi şəxsiyyətlərinin qorunub saxlanılması və modernist ziyalıları onun elmi dəyərləri və ictimai şəxsiyyətini qorumağa borclu bilməyə sövq etmək üçün nə etmək lazım olduğunu çox yaxşı bilir. O bilir ki, əgər Jan-Pol Sartrın, yaxud Brextin və əsrimizin bu kimi ziyalılıq simalarından birinin bir müsahibəsini tərcümə etsə, cəmiyyət arasında həmişəlik olaraq beynəlxalq sima və mütərəqqi ziyalı kimi yadda qalacaq. Lakin həmin şəxs gəlib din mövzusunda bir əsər çap etdirsə, bu onun bədbəxtliyinin başlanğıcı olacaq. Dini və ənənəvi çevrə onun kitabını, ümumiyyətlə, dini bir kitab kimi qəbul edə bilməyəcək. Kitabı oxunmadan, sözü dinlənilmədən, özünü heç kəs tanımadan, küfr və faqislik kimi ittihamlara məruz qalacaq.

Dirilik nədir? - Yenisey Bilik Evi (kitabdan qeydlər)

Həsən bəy Zərdabi

Səh. 10-11: “Biz öz xahişimiz ilə bir-birimizə qul olmuşuq: Rəiyyət padşaha, övrət kişiyə, uşaq ataya, nökər ağaya, şagird ustaya və qeyri qul deyil? Və buna səbəb bizim ata, baba adətləridir. Nə qədər böylə olsa biz tərəqqi etməyəcəyik və edə bilmərik”.

Səh. 14-15: “Həqiqət, bizlərdə oğul atanın quludur. Məlumdur ki, bizlərdə oğul atanın hüzurunda oturmaq, xörək yemək, danışmaq və qeyri eyibdir. Ondan masəva, oğul atadan izinsiz nə ki, iş görə bilməz, hətta evlənə də bilməz. Xülasə, ata oğulu bir şey kimi, məsələn, eşşək kimi, özünə təəlluq hesab edib hər nə öz xahişidir, ona əməl elədir və dəxi bunu fikr etmir ki, gələcəkdə bu da adam olub qəyyumsuz iş görəcək. Belədə uşaq nə ki, qeyrilərin, hətta özünün ixtiyar və borclarından bixəbər olduğuna görə atası kimi özündən güclülərin qabağında iki qat oluban, özündən zəifləri adam hesab etməməyə adət edir.

Xülasə, nə qədər qabiliyyətli uşaq olsa, bizim adətlər ilə təlimdən ondan insan ola bilməz. Biz övladın yağısı olub, onun axırına çıxıb insaniyyətlikdən uzaq edirik. Bunu oxuyan belə qiyas etməsin ki, biz deyirik uşaq atanın sözünə baxmayıb, o buyurduğuna əməl etməsin. Bu halda ki, bizim malımızın və qeyri düşməni artıb, uşağı dəxi bərk saxlamaq gərək ki, düşmənlərimizin ləzzətli görünən adətlərinə öyrənməsinlər. Pəs biz deyirik ki, yumruq, sillə ortalıqdan çıxsın. Uşaq ilə adamyana rəftar olunsun ki, özü yaxşını yamandan dərk edib, bəd əmələ mürtəkib olmasın. Qardaşlar, hökumət ya dövlət və qeyri ilə adam insan olmaz. Hər kəs öz vücudunun qədrini bilib insaniyyət ixtiyar və borclarını əda etmək ilə insan olur. Belədə əvvəl gərək insan olub sonra dövlət və qeyri axtarmaq.

Səməd Behrəngi - Sabir Nəbioğlu (kitabdan qeydlər)

Səh. 16: “Bilirsənmi ağacı su biyə batırmır? Çünki öz yetirməsini boğmaqdan utanır”.

Səh. 18: “Söylə sənmi xor baxırsan mənim şeir dilimə?

Qoca Şərqin şöhrətidir Füzulinin qəzəli.

Sənmi “türkəxər” deyirsən ulusuma, elimə?

Dahilərə süd vermişdir Azərbaycan gözəli...

Qoca Şərqin şöhrətidir Füzulinin qəzəli. (S. Vurğun)”

Səh. 30: “Tərsəm nərəsi be kəbe, ey ərabi

İn rəh ki, to mirəvi be Türküsran əst. (Ey ərəb, qorxuram Kəbəyə gedib çatmayasan. Çünki sənin getdiyin yol Türküstana aparır)”.

Dünyayı aldatanlar - Sefa Saygılı (kitabdan qeydlər)

Səh. 26: “Psikanaliz yapan uzman, elinde bir kalem, hastanın söylediklerini kaydeder. Ve olayın kendisi ile değil de, ince ayrıntıları ile ilgilenir. Yanlış söylenen kelimeler veya ağızdan “kaçan” sözler, testi yapan kimsenin “bilimsel (!)” metodla izah edileceği “semboller” olarak kabul edilir. İki şıktan biri: “Hasta ya durumu Kabul edecek veya etmeyecek”. Ederse psikanalize inanıyor demektir. Etmezse yine de psikanalize inandığını dolaylı yoldan itiraf etmiş olmaktadır. Demek: İnanıyor ki sonucundan korkuyor”.

Səh. 108: “13.9.1851’de Engels’e yazdığı bir mektubunda şöyle diyordu: “Türkleri komünal hayata sokmak mümkün değildir. Onları vatan sevgisinden, dinlerinden, adet ve dillerinden koparmadan ihtilale sürüklemek imkansızdır”.

Səh. 117: “1750’de Dijon Akademisi “Bilim ve sanatların ilerlemesi, toplum ahlakını bozar mı, yoksa geliştirir mi?” konulu bir yarışma açtı.ruso bu yarışmadan birinci gelerek büyük ün yaptı.

Ruso, bu makalesinde bilimlerle sanatların kişiyi mutluluğa dahil, mutsuzluğa sürüklediğini söylüyordu. “Medeniyet, tabiatı bozmuştur. Medeniyet kişinin öz yapısını, doğal varlığını bozmuştur. Uygarlık kişiyi iyileştirmiyor, tersine yozlaştırıyor. Toplumlar ilerledikçe bozulur, ilerledikçe kötüleşir” diyordu.

Ruso yazdığın yaşamaya gayret eder. Önce hürriyeti kısıtlayan saatini satar. Sonar zenginlik belirtisi olan uzun beyaz çoraplarını atar. Oldukça bakım isteyen perukasını da çıkarıp kafasına bir kalpak geçirir. “Kişi, sözünü dinletmek için gidişini düşüncesine uydurmalıdır” der. Mademki lüksün, gösterişin, giyim kuşamın insanoğlunu bozduğunu söylemiştir, artık sözünü söylediği gibi yaşayacaktır. Gömlekleri çalınınca iyi olduğunu, kurtulduğunu belirtir. Onunla alay mı edecekler, yüzüne salonları mı kapayacaklar? Hiç birine aldırmaz. “Hür ve faziletli olmaktan, parayı ver kamuoyunu hiçe sayabilmekten kendi kendine yetebilmekten daha ulvi, daha güzel bir şey olacağını bilmiyorum” der”.

Minority Rights in Europe - James Mayall (kitabdan qeydlər)

(Enoch Powell)

     Nation is a necessary precondition of democracy, since only where a people share an underlying sense of community and values will the minority be prepared to acquiesce in rule by the majority.

Sovereignty and self-determination in the new Europe (James Mayall)

     Woodrow Wilson had originally conceived Article 10 of the League Covenant in a way which would qualify the permanent freehold of the European successor states. He envisaged circumstances arising, either as the result of demographic change or as a consequence of a major shift in public opinion, which would justify a change in territorial boundaries. This idea was so radical that it was opposed even by his own delegation and would certainly have been strongly resisted by the other major powers at the Peace Conference. The draft was so quickly forgotten and the final version of the Article asserted the primacy of territorial integrity, although an attempt was made to soften the impact of this major concession to the sovereignty principle by including a system of minority guarantees.